Waarvoor wordt paracetamol gebruikt?
Paracetamol wordt gebruikt voor de behandeling van milde tot matige pijn en koorts. Het werkt zowel als pijnstiller (analgeticum) als koortswerker (antipyreticum).
Veelvoorkomende toepassingen:
- Hoofdpijn en migraine
- Tandpijn
- Spierpijn en rugpijn
- Koorts (bij verkoudheid, griep, na vaccinatie)
- Gewrichtspijn bij artrose
- Menstruatiepijn (als alternatief voor NSAIDs)
Paracetamol heeft geen ontstekingsremmende werking. Bij ontstekingspijn (zoals artritis) kan een NSAID zoals ibuprofen of naproxen effectiever zijn.
Dosering
Het is belangrijk om de aanbevolen dosis niet te overschrijden. Neem minimaal 4 uur pauze tussen twee doses.
| Patiënt | Dosis per inname | Max. per dag |
|---|---|---|
| Volwassenen en jongeren (>50 kg) | 500–1000 mg | 4000 mg (4 g), max. 4×/dag |
| Kinderen (naar gewicht) | 15 mg/kg | 60 mg/kg/dag, max. 4×/dag |
| Ouderen / leverprobleem | 500 mg | Max. 2000 mg (2 g)/dag |
Hoe innemen: Tabletten kunnen met of zonder voedsel worden ingenomen. Neem ze in met een vol glas water. Wacht minimaal 4 uur voor een nieuwe dosis.
Let op bij combinatie van producten: Veel vrij verkrijgbare combinatieproducten (griepdrankjes, slaappillen, koortssiropen) bevatten al paracetamol. Tel alle bronnen op om overdosering te vermijden.
Bijwerkingen
Paracetamol is een van de veiligste pijnstillers bij correct gebruik. Bijwerkingen zijn zeldzaam bij normale doses.
- Zelden bij correct gebruik: geen significante bijwerkingen
- Zelden: huidreacties (roodheid, jeuk)
- Zelden: bloedafwijkingen bij langdurig gebruik (trombopenie, leukopenie)
Ernstig: leverletsel bij overdosering. Een overdosering van paracetamol (meer dan 4 g/dag, of lager bij leverproblemen of alcoholgebruik) kan ernstig en onomkeerbaar leverschade veroorzaken. Bel onmiddellijk 112 of ga naar spoed bij vermoedelijke overdosering, ook als u zich nog goed voelt.
Voorzorgsmaatregelen
Wie moet extra voorzichtig zijn of een arts raadplegen?
- Leverziekte of -aandoening: Verlaag de maximumdosis naar 2 g/dag. Bespreek dit met uw arts of apotheker.
- Chronisch alcoholgebruik: Verhoogt het risico op leverletsel. Gebruik niet meer dan 2 g/dag en vermijd alcohol.
- Ernstige nierproblemen: Vergroot het interval tussen doses (min. 6–8 uur).
- Ernstig ondergewicht (<50 kg): Gebruik lagere doses (500 mg per keer, max. 2 g/dag).
- Glucose-6-fosfaatdehydrogenasedeficiëntie (G6PD): Met voorzichtigheid gebruiken.
Zwangerschap en borstvoeding: Paracetamol is het pijnstillermiddel van eerste keuze tijdens de zwangerschap. Gebruik zo kort mogelijk en in de laagst werkzame dosis. Raadpleeg altijd uw arts.
Kinderen: Gebruik altijd het juiste kinderpreparaat en doseer op basis van het lichaamsgewicht (15 mg/kg).
Wisselwerkingen
Paracetamol heeft relatief weinig wisselwerkingen, maar let op het volgende:
- Warfarine (bloedverdunner): Regelmatig gebruik van paracetamol (meer dan een paar dagen) kan het bloedverdunnend effect van warfarine versterken. Informeer uw arts.
- Isoniazide (antibioticum voor tuberculose): Verhoogt het risico op leverletsel.
- Anti-epileptica (fenobarbital, fenytoïne, carbamazepine): Verhogen de afbraak van paracetamol en verhogen het risico op leverletsel bij hogere doses.
- Alcohol: Verhoogt sterk het risico op leverletsel. Vermijd overmatig alcoholgebruik.
Bronnen
- FAGG — Federaal Agentschap voor Geneesmiddelen en Gezondheidsproducten
- CBIP — Gecommentarieerd Geneesmiddelenrepertorium
- RIZIV — Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering
Raadpleeg altijd de bijsluiter en uw arts of apotheker voor persoonlijk medisch advies.