Waarvoor wordt metformine gebruikt?
Metformine verlaagt de bloedsuikerspiegel bij diabetes type 2 door de glucose-aanmaak in de lever te remmen en de gevoeligheid van cellen voor insuline te verbeteren. Het heeft als voordeel dat het geen gewichtstoename veroorzaakt en het risico op hart- en vaatziekten verlaagt.
- Eerste keuze bij diabetes type 2 (als leefstijlverandering alleen niet voldoende is)
- Preventie van diabetes type 2 bij prediabetes
- Soms gebruikt bij polycysteus-ovariumsyndroom (PCOS)
Dosering
| Schema | Startdosis | Onderhoudsdosis |
|---|---|---|
| Normale tablet | 500–850 mg 2–3×/dag | Max. 3000 mg/dag |
| Vertraagde afgifte | 500–1000 mg 1×/dag 's avonds | Max. 2000 mg/dag |
Hoe innemen: Altijd tijdens of na een maaltijd innemen om maagklachten te verminderen. Begin met een lage dosis en verhoog geleidelijk over meerdere weken.
Bijwerkingen
- Heel vaak bij start: misselijkheid, diarree, buikpijn, smaakverandering (metaalachtige smaak)
- Deze bijwerkingen verminderen meestal na enkele weken
- Zelden: vitamine B12-tekort bij langdurig gebruik
Melkzuuracidose: Zeldzame maar ernstige bijwerking. Tekenen: ernstige spierzwakte, buikpijn, ademhalingsmoeilijkheden. Onmiddellijk naar spoed. Risico is het hoogst bij nierinsufficiëntie, ernstige infectie, dehydratie of alcoholmisbruik.
Voorzorgsmaatregelen
- Nierinsufficiëntie: Metformine is gecontra-indiceerd bij ernstige nierinsufficiëntie (eGFR < 30 ml/min). Dosisaanpassing bij eGFR 30–60.
- Contrast-CT-scan: Stop metformine 48 uur voor en na een CT-scan met jodiumhoudend contrast.
- Geplande operatie: Stop metformine de dag van de operatie.
- Overmatig alcoholgebruik: Vergroot het risico op melkzuuracidose.
Wisselwerkingen
- Alcohol: Verhoogt risico op melkzuuracidose en hypoglykemie.
- Jodiumhoudende contrastmiddelen: Tijdelijk stoppen vereist.
- Diuretica, ACE-remmers: Kunnen nierfunctie beïnvloeden. Controleer nierwaarden.